خانه آزادی (Freedom House) در گزارشی که در روز ۲۲ فروردین (۱۱ آوریل) سال جاری منتشر کرده، به بررسی وضعیت ابزارهای دور زدن فیلترینگ اینترنت در چهار کشور آذربایجان، برمه، چین و ایران پرداخته است.

براساس این گزارش، اکثر کاربران اینترنت در کشورهای ایران و چین از طریق رایانه‌های خانگی و کاربران آذربایجان و برمه از طریق کافی‌نت به شبکه‌ی جهانی اینترنت وصل می‌شوند. به طور کلی نیز گوگل (مانند گوگل ریدر، کش گوگل و...)، سایفون، اولتراسرف و Your Freedom ابزارهای محبوب در بین کاربران این چهار کشور هستند.

سرعت مهمتر از امنیت

نکته‌ی جالبی که در این گزارش بارها به آن اشاره شده آن است که مهمترین دغدغه‌ی اکثر کاربران در این چهار کشور، سرعت ابزارهای دور زدن فیلترینگ و نه امنیت و ناشناس ماندن کاربر است. اولویتی که به گفته‌ی این گزارش، خطر آن برای کسانی که تولیدکننده‌ی محتوا هستند و آن را بر روی وب منتشر می‌کنند نسبت به افرادی که تنها به دنبال دسترسی به سایت‌های مختلف هستند، بیشتر است. علاوه بر آن این خطر زمانی مشهودتر می‌شود که کاربرانی با سرعت اینترنت پایین، به دنبال ابزارهایی هستند تا با سرعت بالا فیلترینگ اینترنت را دور بزنند. به همین دلیل عدم دقت به امنیت و ناشناس ماندن یکی از بحث‌هایی است که باید توجه‌ کاربران را به آن جلب کرد تا بتوان آنها را از خطرات احتمالی تا جایی که امکان دارد دور نگه داشت.

وضعیت سانسور اینترنت در آذربایجان، برمه و چین

آذربایجان: میزان سانسور و سرعت اینترنت در این کشور پایین است و بیشتر کاربران از طریق کافی‌نت‌ها به شبکه‌ی جهانی اینترنت متصل می‌شوند. محبوب‌ترین ابزار دور زدن فیلترینگ در این کشور گوگل (ابزارهایی مانند گوگل ریدر، کش گوگل) است.

برمه: میزان سانسور اینترنت در این کشور شدید است و به دلیل اینکه اکثر کاربران این کشور از طریق کافی‌نت به شبکه‌ی جهانی اینترنت متصل می‌شوند، ابزارهای دور زدن فیلترینگ مانند ‍پروکسی‌ها در بین کاربران این کشور محبوب است.

چین: از چین به عنوان پدر فیلترینگ اینترنت در جهان یاد می‌شود که سانسور اینترنت در این کشور بسیار شدید و به همین دلیل دانش فنی کاربران چینی در زمینه‌ی دور زدن فیلترینگ در سطح خوبی است. Freenet ابزار محبوب کاربران چینی برای دور زدن فیلترینگ اینترنت در این کشور است.

ایران، بهشت وی‌پی‌ان (VPN)

کاربران اینترنت در ایران اکثرا از طریق رایانه‌های خانگی به شبکه‌ی جهانی اینترنت وصل می‌شوند. سانسور اینترنت در ایران شدید است و اکثر کاربران برای دریافت ابزارهای دور زدن فیلترینگ از وب‌سایت‌های مختلف استفاده می‌کنند.

براساس نظرسنجی انجام شده از بین کاربران اینترنت در ایران، گوگل (ابزارهایی مانند گوگل ریدر، گوگل کش و...) و همچنین وی‌پی‌ان به عنوان ابزارهای محبوب شناخته شده‌اند هر چند که محبوبیت وی‌پی‌ان نسبت به دیگر ابزارها بسیار بیشتر است و می‌توان ایران را بهشتی برای شرکت‌های ارائه دهنده‌ی وی‌پی‌ان دانست.

در این گزارش به نقل از OpenNet Initiative، روش فیلترینگ اینترنت در ایران از طریق سرویس‌دهندگان خدمات اینترنتی (ISP) اعلام شده و علاوه بر آن استفاده از نرم‌افزارهای بومی که توسط ایران تولید شده، خبر داده است به گونه‌ای که ساختار فیلترینگ اینترنت در ایران هم اکنون از الگوریتم‌ها و نرم‌افزارهای فیلترینگ اینترنت در غرب پیروی نمی‌کند.

ابزارهای دور زدن فیلترینگ، تضمینی برای امنیت نیستند

نکته‌ی مهم دیگری که در این گزارش به آن اشاره شده آن است که ابزارهای دور زدن فیلترینگ با اینکه دارای ضریب امنیتی خوبی هستند، اما این ابزارها هیچ تضمینی به کاربران در زمینه‌ی امنیت آنها نمی‌دهند و کاربران باید از ابزارهای جانبی امنیتی مانند فایروال، آنتی ویروس و... نیز در کنار ابزارهای دور زدن فیلترینگ استفاده کنند.

علاوه بر آن ابزارهای دور زدن فیلترینگ بسته به مکان، ساختار فیلترینگ و دانش کاربران از یک مکان تا مکان دیگر متفاوت است.