سنت شعار مرگ بر آمریکا

سنت شعار «مرگ بر آمریکا» که از زمان بحران گروگان‌گیری سال ۱۹۷۹ تا کنون مورد استفاده بوده، در حال حاضر به نمادی برای تقسیمات آشکار سیاسی ایران تبدیل شده است. رویکرد نرم دولت روحانی به ایالات متحده و نیز بازنشر خاطره‌ای قدیمی از رئیس جمهور سابق رفسنجانی در وبسایت او مبنی بر اینکه آیت‌الله خمینی با حذف شعار مرگ بر آمریکا موافق بوده است، منجر شده تا اصلاح‌طلبان موضوع حذف شعار «مرگ بر آمریکا» را مطرح نمایند. بخش تندروی سیاسی ایران معتقد است که دشمنی با ایالات متحده جزء ذاتی و خدشه‌ناپذیری از گفتمان انقلابی بوده و خواهان ادامه یافتن آن است.

زمینۀ عادی‌سازی روابط با ایالات متحده موجب شده تا حذف شعار «مرگ به آمریکا» به جدالی خاص تبدیل شود. با این حال، استدلالهای اردوگاه اصلاح‌طلب علیه این شعار موضوع جدیدی نیست. در سال ۱۹۸۳، رفسنجانی چندین بار اشاره کرد که خمینی موافقت کرده است که این شعار باید از رسانه‌های دولتی حذف شود. رفسنجانی در نامه‌ای به خمینی در سالهای پایانی زندگی‌اش از او تقاضا کرده بود تا تکلیف برخی از مسائل از جمله رابطۀ ایران با ایالات متحده را روشن کند.

طرفداران بهبود روابط دیپلماتیک با ایالات متحده مدعی‌اند که در حال حاضر افکار عمومی از این مسأله حمایت می‌کند. نتایج یک نظرسنجی عمومی تازه که توسط دولت انجام شده و رابطۀ ایران و آمریکا را مورد سؤال قرار می‌دهد، نشان داده که حتی اقلیتی که مخالف بهبود روابط دو جانبه هستند از حذف شعار «مرگ بر آمریکا» از نماز جمعه و دیگر وقایع عمومی حمایت می‌کنند.

ترس از امکان حذف این شعار، به واکنش شدید تندروهای سیاسی منجر شده و پایگاه‌هایی مانند نماز جمعه، وب‌سایت‌ها، رادیو، تلویزیون، و مطبوعات شاهد مقاومت زیاد محافظه‌کاران بوده در برابر پایان دادن به این شعار. احمد خاتمی، روحانی افراطی نزدیک به آیت‌الله علی خامنه‌ای رهبر ایران، در نماز جمعه از این شعار مناقشه‌برانگیز دفاع کرد و گفت که این شعار به تقویت دیپلماتهای ایرانی و توانمندسازی آنها در مذاکرات منجر خواهد شد. در همین حال احمد علم‌الهدی، امام جمعه مشهد، به استفادۀ دولت از نظرسنجی عنوان ابزاری مشروع برای ارزیابی افکار عمومی اعتراض کرد.

تندروها و روزنامه‌های محافظه‌کار مانند کیهان، رسالت، و جوان، به طور خاص رفسنجانی را به منظور بی‌اعتبار کردن ادعایش در مورد خمینی هدف گرفته‌اند. گزارش ویژه‌ای در تلویزیون دولتی به بررسی صحت اظهارات رفسنجانی پرداخت.

در ۱۳ آبان، تندروها از ۳۴امین سالگرد محاصره سفارت سابق آمریکا در تهران استفاده کردند تا با فریاد «مرگ بر آمریکا»ی هزاران نفر در این تظاهرات، نمایشی معنی‌دار از این شعار ارائه کنند. آنگونه که اصغر آبخضر، معاون رئیس شورای هماهنگی تبلیغات اسلامی و رییس ستاد برگزاری مراسم ۱۳ آبان توضیح می‌دهد، "براساس ادامه یافتن خوی ظالمانه و مستکبرانه آمریکا، همچنان شعار مرگ بر آمریکا و مرگ بر استکبار به عنوان اصلی‌ترین و مهمترین شعار مردم در تظاهرات ضد استکباری یوم‌الله ۱۳ آبان ماه خواهد بود."

این تظاهرات تصویری است از افزایش منازعات سیاسی بین اردوگاه طرفداران و مخالفان مرمت روابط دیپلماتیک. تندروها به چالش کشیدن مشروعیت این شعار را تهدیدی به هویت نظام جمهوری اسلامی می‌دانند و این مقاومت در حالی صورت می‌گیرد که ایران و غرب برای آیندۀ روابطشان در حال مذاکره‌اند. در حالی که هواداران گفتگو بین ایران و آمریکا بر این باورند که مردم را در کنار خود دارند، اردوگاه محافظه‌کار از قدرت سیاسی و نظامی قابل توجهی برخوردار بوده و به احتمال زیاد، نمایشهای سیاسی بیشتری را مشابه با تظاهرات ۱۳ آبان تدارک خواهد دید.

نظرها

جهت ارسال نظر به وبسایت وارد شوید