وبینار "از احیا تا نقد عقل اسلامی: دو قرن جدال متن و واقعیت"

تاریخ: 
Monday, August 5, 2013 - 17:10

مرداد و شهریور ۱۳۹۲

پژوهش رسانه در ایران یک دوره وبینار با موضوع "از احیا تا نقد عقل اسلامی: دو قرن جدال متن و واقعیت" برگزار می‌کند. سخنران این دوره مهدی خلجی نویسنده، پژوهش‌گر الاهیات و سیاست اسلامی و نیز تحلیل‌گر مسائل ایران و شیعه در خاورمیانه است.
از سده‌ی هجدهم به این‌سو نشانه‌های خودآگاهی در میان مسلمانان پدیدار میگردد. این خودآگاهی به شکل آگاهی از انحطاط فراگیر تمدنی نمایان می‌شود. پاسخ‌هایی که مسلمانان در هند، ایران یا قلمرو عثمانی برای چاره‌ی این انحطاط جست‌وجو می‌کنند، تشابه‌ها و تفاوت‌هایی دارد.
مسأله‌ی اصلی یافتن راهی برای جبران واپس‌ماندگی در قیاس با غرب است، اما به نظر می‌رسد هر راه‌حلی برای این مشکل به نوعی باید با سنت دینی درگیر شود. این تنش و تکاپو دو سده است که تداوم دارد.

هدف از ارائه‌ی این سه گفتار شرحی کلی از سرگذشت کشمکش انسان مسلمان میان سنت دینی و تجدد غربی است. این گفتارها در تاریخها و موضوعات زیر ارائه می‌شود:

نشست نخست: شنبه ۲۴ آگوست - ۲ شهریور
سده‌ی نوزدهم و مشکل‌آفرینی تجدد؛
احیا و اصلاح اسلام

در این گفتار به آگاهی مسلمانان از انحطاط پیش از آغاز استعمار می‌پردازیم و سپس میان احیاگری شاه ولی الله دهلوی در هند و محمد بن عبدالوهاب در نجد (عربستان سعودی امروز) مقایسه می‌کنیم. از «نوزایش عربی» می‌گوییم و سپس اندیشه‌های سید جمال الدین اسدآبادی و محمد عبده را می‌سنجیم.

نشست دوم: شنبه ۳۱ آگوست - ۹ شهریور
اسلام به مثابه‌ی ایدئولوژی
زایش ایده‌ی اجرای شریعت و حکومت اسلامی

در این گفتار از سقوط خلافت اسلامی/عثمانی می‌اغازیم و بحران سیاسی در سرزمین‌های اسلامی. شرح می‌دهیم چگونه ایده‌ی حکومت اسلامی زاده شد و اجرای شریعت یکی از برنامه‌های اصلی جریانی گردید که امروزه اسلام‌گرایی خوانده می‌شود. درباره‌ی بنیادهای فکری جنبش اخوان المسلمین و ارتباط آن‌ها با بنیادگرایی اسلام در ایران و پاکستان سخن خواهیم گفت.

نشست سوم: شنبه ۷ سپتامبر - ۱۶ شهریور
سنجش تاریخی-زبانی-اجتماعی اسلام
به سوی نقد عقل اسلامی

در این گفتار به جریان‌های فکری عمده در جهان اسلام می‌پردازیم که در تقابل با اسلام‌گرایی و در نقد و نفی تفسیر ایدئولوژیک از اسلام پدید آمدند. به ویژه آرای کسانی چون نصر حامد ابوزید، محمد ارکون، عبدالمجید الشرفی، عبدالکبیر الخطیبی، هشام شرابی، عزیزالعظمه، محمد جابر الانصاری و نیز ناقدان فمینیست سنت اسلامی مانند فاطمه مرنیسی خواهیم پرداخت.

ساعت پخش به قرار زیر است:
۱۲ ظهر به وقت تورنتو، ۸:۳۰ شب به وقت تهران، ۶ بعد از ظهر به وقت لندن، ۹ صبح به وقت ونکوور.

برای ثبت‌نام لطفاً فرم زیر را پر نمایید: http://bit.ly/16Jjs5z

وبینارها به صورت زنده از کانال یوتیوب پژوهش رسانه پخش می‌شود.

در اتمام این دوره از شما خواشمندیم که به منظور بهتر شدن این جلسات به این فرم نظرسنجی پاسخ دهید.

مهدی خلجی از سال ۲۰۰۵ تا کنون، پژوهش‌گر ارشد در موسسه‌ی واشنگتن برای سیاست خاور نزدیک و مقیم شهر واشنگتن، در ایالات متحده‌ی آمریکا است. او که متولد ۱۳۵۲ خورشیدی است، در حوزه‌ی علمیه‌ی قم، دانشگاه قم (تربیت مدرس) و دانشگاه سوربن، فقه، فلسفه و تأویل شیعی خوانده است. زمینه‌ی علاقه و مطالعه‌ی او، اسلام‌شناسی، ادبیات و فلسفه‌ی مدرن است.
در ایران از جمله برای مجله‌های کیان، نقد و نظر، و روزنامه‌های جامعه، ایران و انتخاب نوشته و دبیر سرویس اندیشه‌ی روزنامه انتخاب، در سال اول تأسیس آن نیز بوده است. در خارج از ایران، برای بخش فارسی بی‌بی‌سی و بخش فارسی رادیو اروپای آزاد، رادیو آزادی (رادیو فردا) کار کرده و مدتی نیز با رادیو زمانه همکاری داشته است.
از او چند کتاب منتشر شده است. دو کتاب آخر او یکی رمان ناتنی است که در سال ۲۰۰۴ در برلین نشر یافته و کتاب نظم نوین روحانیت در ایران که کتاب آیدا در بوخوم چاپ کرد.